Vào lúc 17 giờ 22 phút chiều Chúa Nhật 22/03/2026, Hội Thánh Công Giáo Việt Nam đón nhận một tin buồn sâu sắc: Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn — nguyên Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh, vị Đức Hồng y thứ năm của Giáo Hội Công giáo Việt Nam — đã được Thiên Chúa gọi về nhà Cha, tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn, hưởng thọ 92 tuổi, với 61 năm linh mục và 33 năm giám mục.

Thông báo chính thức từ Văn phòng Tòa Tổng Giám mục Sài Gòn cho biết, ngài ra đi trong sự hiện diện ấm áp của Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski — Đại diện Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam, Đức Giám mục phụ tá Giuse Bùi Công Trác, cùng đại diện cộng đoàn dân Chúa Tổng Giáo phận. Lúc 20 giờ tối cùng ngày, các Giáo Xứ trong Tổng Giáo phận đồng loạt đổ chuông sầu kéo dài 10 phút để tiễn đưa ngài về với Cha trên trời.

Giáo xứ Mạc-Ty-Nho, thuộc Giáo hạt Sài Gòn – Chợ Quán, xin hiệp lời cầu nguyện cùng toàn thể Tổng Giáo phận và Giáo hội Việt Nam, dâng lời tạ ơn Thiên Chúa về cuộc đời dâng hiến trọn vẹn của ngài, đồng thời nguyện xin Chúa đón nhận linh hồn vị mục tử khả kính vào nơi hạnh phúc vĩnh cửu.

Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn sinh ngày 05/03/1934 tại giáo họ Cái Rắn, xã Hòa Thành, thành phố Cà Mau — trong một gia đình Công giáo đạo hạnh thuộc Giáo phận Cần Thơ. Tiếng gọi tu trì đến với ngài từ rất sớm: từ năm 10 tuổi, cậu bé Phạm Minh Mẫn đã bắt đầu hành trình tu học tại các chủng viện. Đặc biệt, chính Linh mục Cha Phanxicô Trương Bửu Diệp — vị linh mục tử đạo sắp được Tòa Thánh tuyên Chân phước vào tháng 7/2026 — là người đã gặp gỡ và khơi dậy ơn gọi nơi cậu bé Mẫn thuở ấu thơ.

Cuộc đời của Đức Hồng y là một hành trình dài không ngừng nghỉ — từ cậu bé nghèo ở vùng đất mũi Cà Mau đến vị mục tử đứng đầu Giáo phận lớn nhất Việt Nam. Sau khi thụ phong linh mục năm 1965, ngài đã dành nhiều thập niên trong sứ vụ đào tạo — từ giáo sư Tiểu chủng viện Á Thánh Quí, đến Giám đốc tiên khởi Đại chủng viện Thánh Quí (1988), nơi ngài đào tạo hàng trăm linh mục cho các giáo phận miền Tây. Năm 1968–1971, ngài du học ngành quản trị và giáo dục tại Đại học Loyola, Hoa Kỳ — dấu ấn của một người mục tử không chỉ thánh thiện mà còn không ngừng học hỏi để phục vụ Giáo hội tốt hơn.

Từ khi nhậm chức Tổng Giám mục Tổng Giáo phận TP. HCM năm 1998, ngài đã đặt trọng tâm vào ba hướng: xây dựng cơ cấu mục vụ, bác ái xã hội và đối thoại yêu thương. Ngài tái lập Caritas Tổng Giáo phận (2009), thành lập Ban chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS, xây dựng Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận — nơi sau này trở thành mái nhà cuối đời của ngài. Khẩu hiệu giám mục "Như Thầy yêu thương" không chỉ là câu chữ — đó là chương trình của cả một đời mục vụ.

Đặc biệt, nhiều người nhớ đến ngài qua hình ảnh giản dị, gần gũi: vị Hồng y của Sài Gòn thường đi dép cao su, ăn cơm như dân quê, nói giọng miền Tây đậm đà và cười hiền như một người ông trong xóm đạo nhỏ. Người ta gọi ngài là "Giám mục Tủ lạnh" — điềm tĩnh, không nóng vội trước thử thách. Chính sự điềm tĩnh, khiêm nhường và tràn đầy yêu thương đó đã làm nên một vị mục tử được cả giáo sĩ lẫn giáo dân kính yêu sâu sắc.

Ngày 22/03/2014 — đúng 12 năm trước ngày ngài từ trần — Giáo hoàng Phanxicô chấp thuận đơn từ nhiệm của ngài theo giáo luật. Từ đó, ngài lui về sống tại Trung tâm Mục vụ, lặng lẽ cầu nguyện và đồng hành thiêng liêng với Giáo hội — như một cây cổ thụ che bóng cho những thế hệ mục tử kế tiếp.

Những ngày cuối đời, sức khỏe của ngài suy giảm nhiều do tuổi cao và bệnh nền. Vào những ngày trước Tết Bính Ngọ 2026, ngài phải nhập viện Chợ Rẫy trong tình trạng cấp cứu. Đến 15g15 Chúa Nhật 22/3/2026, Tòa Tổng Giám mục làm thủ tục xuất viện theo khuyến nghị của các bác sĩ. Lúc 16g25, ngài được đưa về Trung tâm Mục vụ, và lúc 16g45, linh mục Phaolô Nguyễn Đức Nguyên đã cử hành Bí Tích Xức Dầu Bệnh Nhân cho ngài — ân sủng cuối cùng Giáo Hội trao tặng cho người sắp bước qua cửa vĩnh cửu. Lúc 17g22, ngài ra đi bình an trong vòng tay của cộng đoàn dân Chúa.

Cùng với toàn thể Giáo hội Việt Nam, Giáo xứ Mạc-Ty-Nho xin dâng lời cầu nguyện thiết tha lên Chúa Giêsu — Đấng đã nói với Mácta: "Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống" — để ngài được sớm hưởng nhan Thánh Chúa. Xin tiếp tục cầu nguyện cho chương trình tang lễ của Đức Hồng y sẽ được thông báo sau bởi Văn phòng Tòa Tổng Giám mục Sài Gòn. Xin Chúa đón nhận linh hồn người mục tử khả kính, người đã sống trọn vẹn câu khẩu hiệu của mình: "Như Thầy yêu thương." Nguyện Chúa cho ngài được an nghỉ trong bình an đời đời. Amen.

Requiescat in pace. ✝